یکی از اقداماتی که عمر موتور و گیربکس را افزایش می‌دهد، نحوه تعویض دنده خودرو است. با توجه به اینکه اغلب خودروها در داخل ایران از گیربکس دستی برخوردارند، توصیه می‌شود شیوه صحیح دنده‌کشی را یاد بگیرید تا بتوانید همانند یک راننده حرفه‌ای این کار را انجام دهید.

با ما تا انتهای این مطلب همراه شوید تا اطلاعات کاملی در خصوص نحوه گرفتن دسته دنده تا نحوه سبک و سنگین کردن دنده را با شما به اشتراک بگذاریم:

تعویض دنده خودرو چگونه باید انجام شود؟
یکی از اولین بخش‌های رانندگی حرفه‌ای نحوه گرفتن دسته دنده است. برای همین منظور برای تعویض دنده خودرو برای دنده‌هایی که در سمت داشبورد قرار دارند، همانند دنده‌های ۱ و ۳ و ۵  باید با کف دست دسته دنده را هدایت کرد و برای دنده‌هایی که به سمت صندلی و راننده است با استفاده ۴ انگشت دسته دنده را حرکت می‌دهیم. در نظر داشته باشید که در حین تعویض دنده نباید کتف راننده از صندلی فاصله پیدا کند.

روش‌های نامتعارف زیادی برای تعویض دنده ماشین وجود دارد، اما در این مطلب ما به روش صحیح آن می‌پردازیم؛ چرا که در عین سادگی بسیار مهم و حیاتی خواهد بود. مخصوصاً اگر سرعت خودرو بسیار زیاد باشد هرگونه اشتباه می‌توان خسارات مالی و جانی برای سرنشینان و راننده خودرو به وجود آورد.

آشنایی اولیه با آداب تعویض دنده صحیح
همان‌طور که در جریان هستید دامنه حرکتی هر دنده با توجه به عملکرد آن متفاوت است، که در این شرایط دور موتور و سرعت خودرو  انتخاب دنده را مشخص می‌کند. هر چقدر در خودرو، دنده با دور موتور بالاتری در حال حرکت باشد طبیعتاً نیاز به تعویض دنده خودرو نیز الزامی خواهد شد.

اغلب جعبه دنده‌ها از ۶ شماره (۱، ۲، ۳، ۴، ۵، دنده عقب) تشکیل شده‌اند به استثنای خودروهای قدیمی و کلاسیک که ۵ دنده (۱، ۲، ۳، ۴، دنده عقب) دارند. که برای تعویض دنده خودرو بهتر است که در هنگام تعویض دنده نرم عمل کنید تا علاوه بر کاهش استرس رانندگی به سرنشینان کمک کرد که با آرامش بیشتری در کابین خودرو بنشینند.

چگونه نرم تعویض دنده خودرو را انجام دهید؟
تعویض دنده صحیح، در واقع همان نرم تعویض کردن آن است که نیاز به تنظیم دور موتور دارد که به آن Rev Matching نیز گفته می‌شود که برای درک بهتر یک مثال می‌زنیم:

فرض کنید با دنده ۴ در حال حرکت در خیابان هستید و دور موتور خودرو روی ۳ هزار دور بر دقیقه قرار دارد و می‌خواهید سرعت خودرو را کم کنید در این شرایط نیاز به تعویض دنده به دنده ۳ خواهید داشت.

اگر بخواهید سریع دنده را کاهش دهید به دلیل اینکه با معکوس زدن دنده ۲ دور موتور روی ۴۵۰۰ دور در دقیقه قرار خواهد گرفت و به قول معروف خودرو کله خواهد کرد. (همان ترمز موتوری هم به آن گفته می‌شود)

در نتیجه راننده و سرنشینان به سمت شیشه جلو پرتاب خواهند شد برای جلوگیری از این کار بهتر است فاصله‌ای که می‌خواهید دنده را تعویض کنید کمی مکث کرده و با گاز دادن این فاصله را ایجاد کنید، سپس پا را از روی کلاچ به آرامی بردارید تا خودرو دچار ترمز موتوری نشود.

نحوه سبک کردن دنده چگونه است؟
سبک کردن دنده در خیابان‌های شهری امری بسیار حیاتی است و بسیار راحت‌تر از سنگین کردن دنده خواهد بود، اما نحوه سبک کردن دنده خودرو بدین صورت است که برای سبک کردن دنده ۱ به ۲، دور موتور در حالت ۲ الی ۳ هزار دور در دقیقه، تعویض دنده کنید.

برای این کار کافی است برای تعویض دنده از۱ به ۲ سرعت خودرو بین ۲۰ تا ۲۵ کیلومتر بر ساعت باشد و تعویض دنده خودرو سریع انجام شود. برای تعویض دنده ۲ به ۳ نیاز به سرعت ۴۰ کیلومتر بر ساعت و دور موتور بین ۲۵۰۰ تا ۳۵۰۰ دور بر دقیقه باشد. که دور موتور برای دنده‌های ۴ و ۵ همانند دنده ۳ اما سرعت به ترتیب ۶۰ و ۸۰ کیلومتر بر ساعت نیاز است تا به صورت صحیح سبک کردن دنده خودرو انجام شود.

نحوه سنگین کردن دنده چگونه است؟
نحوه سنگین کردن دنده اغلب در دو حالت انجام می‌شود:

• با دور موتور کم یا دنده مرده
• با دور موتور زیاد یا همان دنده معکوس

نحوه سنگین کردن دنده در حالت دنده مرده یا دور موتور کم
برای سنگین کردن دنده در حالتی که دور موتور کم است، برای مثال از دنده ۳ به ۲ کافی است که کلاچ را گرفته و از طریق دسته دنده، تعویض دنده خودرو را از ۳ به ۲ انتقال ‌دهید و با کمی گاز دادن دور موتور را به میزان استاندارد برسانید تا تعویض دنده خودرو راحت‌تر انجام شود، سپس پای خود را از روی کلاچ بر می‌دارید.

نحوه سنگین کردن دنده در حالت دور موتور زیاد با دنده معکوس
در این شرایط با توجه به اینکه سرعت و دور موتور بسیار زیاد است و ترمز گرفتن باعث سر خوردن خودرو می‌شود از دنده معکوس استفاده می‌کنیم که نحوه سنگین کردن دنده در این حالت بدین صورت است که ابتدا کلاچ را گرفته و دنده از ۳ به ۲ می‌آوریم و سپس به آرامی کلاچ را رها می‌کنیم تا دور موتور و سرعت خودرو کمتر شود این نوع سنگین کردن دنده کمی نیاز به تجربه و مهارت بالایی در رانندگی دارد تا از سر خوردن عقب خودرو جلوگیری شود.

تعویض دنده اشتباه چگونه صورت می‌گیرد؟
این سبک از تعویض دنده ماشین اغلب توسط رانندگانی که از مهارت کمی برخوردارند انجام می‌شود و آن هم بدین صورت است که راننده تسلط کاملی روی عملکرد جعبه دنده خودرو ندارد و بر خلاف عرف و اصول اقدام به تعویض دنده می‌نماید. برای مثال از دنده ۲ به ۴ و از دنده ۵ به ۳ تعویض دنده را انجام می‌دهد که علاوه بر فشار روی گیربکس و موتور به بقیه قسمت‌ها هم فشار می‌آید.

جمع‌بندی مقاله و کلام پایانی
در این مطلب به شیوه‌های صحیح تعویض دنده خودرو پرداختیم تا علاوه بر کاهش استرس رانندگی، به عمر مفید موتور هم افزوده شود. شما با یادگیری مفاهیم بالا می‌توانید سبک و سنگین کردن دنده را به درستی انجام دهید و تجربه خود را در این زمینه بالا ببرید.

چگونه دنده خودرو خود را نرم تعویض کنیم؟
تعویض دنده صحیح، در واقع همان نرم تعویض کردن آن است که نیاز به تنظیم دور موتور دارد که به آن Rev Matching نیز گفته می‌شود. برای درک بهتر قسمت تعویض دنده نرم را مطالعه کنید.

نحوه سبک کردن دنده چگونه است؟
نحوه سبک کردن دنده خودرو بدین صورت است که برای سبک کردن دنده ۱ به ۲، دور موتور در حالت ۲ الی ۳ هزار دور در دقیقه، تعویض دنده کنید.

نحوه سنگین کردن دنده در حالت دنده مرده چگونه است؟
برای سنگین کردن دنده در حالتی که دور موتور کم است، برای مثال از دنده ۳ به ۲ کافی است که کلاچ را گرفته و از طریق دسته دنده، تعویض دنده خودرو را از ۳ به ۲ انتقال ‌دهید.

نحوه سنگین کردن دنده در حالت دور موتور زیاد چگونه است؟
نحوه سنگین کردن دنده در این حالت بدین صورت است که ابتدا کلاچ را گرفته و دنده از ۳ به ۲ می‌آوریم و سپس به آرامی کلاچ را رها می‌کنیم تا دور موتور و سرعت خودرو کمتر شود.