فقدان خودروهای صفر کیلومتر با قیمت منطقی، مشکل عجیب بازار ایران است. این شرایط از سال ۱۳۹۶ تا کنون ادامه داشته و معضلی ۷ ساله است که ظاهرا امیدی به حل آن نیست. مدل‌های اقتصادی از برندهای ژاپنی، مثل تویوتا و هوندا و مزدا، در سراسر دنیا توسط افراد با درآمد متوسط جامعه قابل خرید هستند اما مردم ما چنین امکانی ندارند.

سال ۱۳۸۰ مزدا ۳۲۳ مونتاژ بهمن به تعداد بالا در ایران عرضه شد و مورد توجه قرار گرفت. حدود ۵ سال بعد، اولین سری مزدا ۳ به مصرف کننده ایرانی رسید و نسل جدید با نام مزدا ۳ نیو از ۱۳۸۹ وارد بازار شد. تا سال ۱۳۹۸ انواع مزدا ۳ نیو با دو نوع بدنه‌ی هاچبک و صندوق‌دار وجود دارند. حدود ۱۰ سال مونتاژ این خودروها توسط بهمن موتور، باعث فاصله قیمتی نسبتا زیاد یک تا ۲/۵ میلیارد تومان شده است. به بیان ساده‌تر، نسخه‌ی فول تولید ۱۳۹۸ کم‌کار ۲/۵ برابر مزدا ۳ مدل ۸۹ قیمت دارد!

دیگر نکته‌ی مهم اینکه مزدا ۳  هاچبک در ایران، فقط تا سال ۱۳۹۱ تولید شد و بعد از آن، فقط نسخه‌ی سدان توسط بهمن موتور به بازار ایران رسید. به همین دلیل، خریدار مزدا ۳ سدان مدل ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۸ معمولا امکانات و آپشن‌های بیشتری در اختیار دارد.

نسل چهارم مزدا ۳ نیز به تازگی وارد ایران شده اما هنوز تحویل مشتری نشده است. آفتاب‌خودرو واردکننده‌ی مدل ۲۰۲۴ خواهد بود و احتمالا برای خریدار اولیه، قیمت ۲/۵ تا ۳ میلیارد وجود خواهد داشت. همچنین می‌توان اطمینان داشت مزدا ۳ های جدید بازار ایران، مونتاژ چین باشند و فعلا فقط با نسخه‌ی سدان، همراه موتور ۲ لیتر ۱۸۶ اسب بخار عرضه شوند.

طراحی بیرونی و نمای بدنه مزدا ۳ نیو
برای مدل سدان، طول ۴۵۸۰ و عرض ۱۷۵۵ و ارتفاع ۱۴۷۰ با فاصله محوری ۲۶۳۹ میلی‌متر وجود دارد. طول نسخه‌ی هاچبک، ۱۲ سانتی‌متر کمتر است و از دیگر زوایا، تفاوتی با مزدا ۳  سدان ندارد.

از نکات جالب در طراحی مزدا ۳ موجود در ایران (نسل دوم) تشابه ادوات بدنه برای مدل‌های صندوق‌دار و هاچبک در نمای روبرو است. این خودروها، از نظر چراغ عقب و سپر پشت، متفاوت هستند؛ پس مدل هاچبک که تیراژ تولید کمتری نسبت به نسخه‌ی سدان دارد؛ بیشتر با کمبود لوازم یدکی روبرو است.

از سویی دیگر، علاوه‌بر گلگیر شیشه‌ی پشت و درپوش صندوق، تفاوت‌های خاصی بین مزدا ۳  هاچبک و صندوق‌دار وجود دارد. اگر به ستون وسط و درهای عقب نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که حتی شیشه‌ و پنجره‌ی این خودروهای نیز متفاوت است. برش‌های بدنه به خوبی نشان‌ می‌دهند که تصادف احتمالی برای مزدا ۳ هاچبک، روی نیمه‌ی عقبی خودرو، هزینه‌ی بیشتری نسبت به مزدا ۳  سدان خواهد داشت.

طراحی داخلی و نمای کابین مزدا ۳  نیو
تیپ‌های مختلف مزدا ۳ در ایران، امکانات متفاوت دارند. پیش‌تر گفته شد که مدل هاچبک فقط تا ۱۳۹۱ روی خط تولید باقی ماند. این خودروها اصطلاحا تیپ ۳ هستند اما مزدا ۳ سدان‌ مدل ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۸ تیپ ۴ محسوب می‌شوند.

مهم‌ترین تفاوت‌ تیپ ۳ و ۴ در کابین با نمایشگر لمسی مشخص است. ماینتور لمسی، طبیعتا با دوربین پارک ارایه می‌شود و مزدا ۳ سدان در سال‌های آخر تولید را جالب‌تر از مدل هاچبک نشان می‌دهد. همچنین، بعضی جزئیات مربوط به طرح سیلندری داخل پنل‌ها در تیپ ۳ و ۴ متفاوت است.

مزدا ۳ نیو در کلاس کامپکت عرضه شده و طبیعتا راحتی خودروهای سدان مثل کمری را فراهم نمی‌کند. مزدا ۳ با صندلی‌های چرم و راحت، مناسب استفاده‌ی طولانی مدت برای ۲ سرنشین بلند قد در ردیف جلو است. به این ترتیب، افراد درشت‌اندام روی صندلی‌های عقب، راحتی لازم برای سفرهای بین شهری ندارند. در مدل سدان، صندوق ۴۳۰ لیتر و نسخه‌ی هاچبک ۳۴۰ لیتر است که البته با جمع‌کردن ردیف دوم، بیش از ۱۰۰۰ لیتر فراهم می‌کند.

پیشرانه وتجهیزات فنی مزدا ۳ نیو سدان و هاچبک
موتور ۲ لیتر تنفس طبیعی، شاید مهم‌ترین دلیل خریداران برای مزدا ۳ نیو باشد. قدرت ۱۴۸ اسب بخار و گشتاور ۱۸۷ نیوتن‌متر، سرعت‌گیری صفر تا صد کیلومتر برساعت ۱۰ ثانیه فراهم می‌کند که البته برای مدل هاچبک، حدود ۹ ثانیه است. گیربکس ۵ سرعته اتوماتیک با امکان تعویض دستی (تیپ ترونیک)، میانگین مصرف سوخت ۹ لیتر در صد کیلومتر و نهایت سرعت ۲۱۰ کیلومتر برساعت، دیگر اطلاعات فنی مزدا ۳ نیو در ایران هستند. برخلاف آنچه بسیاری از مردم فکر می‌کنند، اختلاف وزن مزدا ۳ سدان و هاچبک مونتاژ بهمن، چندان زیاد نیست و در حدود ۳۰ تا ۴۰ کیلوگرم است.

رینگ ۱۶ اینچ با تایر ۲۰۵ میلی‌متر، سیستم صوتی با ورودی AUX و  قابلیت کنترل از روی فرمان همراه ۶ بلندگو، فرمان الکتروهیدرولیک با قابلیت تنظیم در ۴ جهت،  کروز کنترل،   تهویه مطبوع خودکار،  گرمکن صندلی جلو با قابلیت تنظیم در پنج دمای متفاوت، ساعت دیجیتال، مه‌شکن جلو و عقب، قفل مرکزی و ریموت کنترل، سیستم ضدسرقت و دزدگیر، آینه جانبی برقی تاشو همراه با چراغ راهنمای بغل و گرمکن آینه،  سانروف،  روشن شدن خودکار چراغ‌ها (سنسور نور)، روکش چرم صندلی‌ها، استارت دکمه‌ای،  چراغ‌های جلو زنون، تنظیم خودکار زاویه چراغ‌های جل، برف‌پاک‌کن خودکار (سنسور باران) ،  چرخش همزمان چراغ‌های جلو با فرمان (AFS) ، شیشه شوی چراغ‌های جلو، قابلیت تعویض دنده بصورت دستی از روی فرمان، امکانات مزدا ۳ نیو تیپ ۳ و ۴ هستند.

در بحث ایمنی ۶ کیسه هوا شامل ۲ بالشتک پرده‌ای طرفین اتاق، سیستم کنترل پایداری (DSC)   ترمز ضد قفل (ABS) و توزیع هوشمند (EBD) سیستم کنترل لغزش (TRC)  و ترمز کمکی  (BA)وجود دارند.

قیمت مزدا ۳ نیو سدان و هاچبک دسته دوم در بازار
هم‌اکنون برای خرید مدل هاچبک و صندوق‌دار ساخت ۱۳۸۹ با کارکرد ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار کیلومتر، بودجه‌ی یک میلیارد تومانی لازم است. نسخه‌های کم‌کار البته تا ۱/۵ میلیارد تومان نیز معامله می‌شوند. پرداخت ۲ میلیارد تومان برای مزدا ۳ مدل ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۷ به شرط سلامت بدنه و کارکرد کمتر از ۱۲۰ هزار کیلومتر، انجام می‌شود.

در بازار ایران، خودروهای چینی صفر کیلومتر، مهم‌ترین رقبای مزدا ۳ دست دوم هستند. مثلا X۵۵ مدیران خودرو با قیمت ۱/۴ میلیارد تومان، نه‌تنها یک کراس‌اور خانوادگی دارای گارانتی ۵ ساله محسوب می‌شود، شتاب و قدرت مشابه مزدا ۳ قدیمی فراهم می‌کند. انواع سدان‌های چینی، مثل آریزو ۶ مدیران خودرو، شاین مکس ایران خودرو، جک KMC J۷ و ریسپکت بهمن موتور، ارزان‌تر از مزدا ۳ دست دوم مدل ۱۳۹۸ هستند.