احتمالاً تاکنون با واژه فیس‏‌لیفت برخورد کرده‌‏اید. این کلمه در صنعت خودروسازی دنیا معنا و مفهوم مشخصی دارد.

خودروسازان مشهور پس از گذشت چند سال از عمر محصولات خود، آنها را فیس‌‏لیفت می‏‌کنند تا با تغییراتی اندک در طراحی و همین‏طور به‏ روزرسانی تکنولوژی و تجهیزات، توانایی رقابت آن‌ها تا زمان معرفی نسل جدید را حفظ کنند.

در کشورمان اما فیس‌‏لیفت معنای کاملاً متفاوتی دارد زیرا خودروسازان ایرانی محصولات قدیمی خود را بارها فیس‌‏لیفت کرده و با تغییرات جزئی در طراحی، آنها را با قیمتی گران‏تر و بعضاً با نامی جدید در کنار همان نسخه‏‌های قدیمی تولید و به بازار عرضه می‏‌کنند.

در طول تاریخ خودروسازی ایران، شاهد فیس‌‏لیفت‏‌های زیادی بوده‏‌ایم که برخی با استقبال خریداران مواجه شدند و برخی هیچ‏گاه مورد توجه قرار نگرفتند.

حال در ادامه قصد داریم موفق‏‌ترین و ناموفق‏ت‌رین فیس‌‏لیفت‏‌های ایرانی را معرفی کنیم.

البته ملاک ما در اینجا نه اصول طراحی، زیبایی و هماهنگی بلکه فقط استقبال بازار و خریداران است.

 
موفق‌ترین فیس‌لیفت‌های ایرانی‌

پژو پارس
بدون شک، پژو پارس را می‌‏توان موفق‏‌ترین فیس‏‌لیفت در تاریخ صنعت خودروسازی ایران دانست.

پژو ۴۰۵ که در سال ۱۹۸۷ معرفی شد، زمانی که در سال ۱۳۶۹ به کشورمان آمد، یکی از به ‏روزترین و بهترین خودروهای اروپا محسوب می‏‌شد.

۴۰۵ در ایران هم بسیار موفق عمل کرد و به یکی از پایه‏‌های اصلی خودروسازی کشورمان تبدیل شد.

سپس در سال ۱۹۹۵، پژو مدل جدید ۴۰۶ را به ‏عنوان جایگزین ۴۰۵ معرفی کرد اما پای این خودرو هیچ‏گاه به ایران باز نشد زیرا پژو و ایران‏‌خودرو تصمیم گرفتند بجای صرف هزینه‏‌های فراوان برای ایجاد خط تولید ۴۰۶ در ایران، همان ۴۰۵ را فیس‏‌لیفت کرده و چهره آن‏را به ۴۰۶ شبیه کنند.

بدین ترتیب، در سال ۱۳۷۹ فیس‏‌لیفت ۴۰۵ در ابتدا با نام سفیر و پرشیا معرفی شد و بعداً به پارس تغییر نام داد.

در این فیس‌‏لیفت، با تغییرات نسبتاً بزرگی در جلو و عقب ۴۰۵، ظاهر آن مدرن‏تر و لوکس‏تر شده و همچنان هماهنگ و زیبا بود.

پژو پارس به یکی از محبوب‏ترین محصولات ایران‏خودرو تبدیل شد و تولید آن همچنان بدون هیچ تغییری در طراحی بیرونی ادامه دارد. این شرکت هنوز هم قصد ندارد از پارس دل بکند زیرا طبق برخی گزارش‏ها، هم‏اکنون پروژه فیس‏لیفت جدیدی روی این سدان محبوب در حال انجام است.

دنا
ایران‏خودرو در سال ۱۳۸۰ سمند را به‏ عنوان نخستین محصول ملی خود بر اساس پلت‏فرم پژو ۴۰۵ معرفی کرد.

از همان سال‏ه‌ای ابتدایی حیات سمند، پروژه‌‏های ساخت نسخه‏‌های دیگری از این سدان ملی مثل مدل‏‌‍های ناکام پردیس و زوبین در ایران‏‌خودرو جریان داشت که هیچ‏کدام به نتیجه نرسیدند.

با این‏حال، در سال ۱۳۸۵ مدل جدید سورن به‏ عنوان فرزند ناقص این تلاش‏‌ها متولد شد ولی سورن که اشتراکات فراوانی با سمند داشت، هیچ‏گاه نتوانست آن‏طور که باید خود را به‏ عنوان محصول لوکس ایران‏‌خودرو مطرح کند و حتی در رقابت با پژو پارس هم ناکام بود.

پس از گذشت یک دهه از عمر سمند یعنی در سال ۱۳۹۰ اما ایران‏‌خودرو مدل جدید دنا را معرفی کرد که هرچند فیس‏‌لیفتی از سمند بود اما با تغییرات بزرگی در جلو، عقب و داخل، توانست خود را به‏ عنوان یک محصول جدید مطرح کند.

مشکل عمده طراحی دنا در ابتدا اشتراک کامل پروفیل جانبی آن با سمند بود که بعداً این مشکل در دنا پلاس برطرف شد و خودرو چهره هماهنگ‏‌تر و مدرن‏‌تری به خود گرفت.

دنا که بعدها در نسخه‏‌های توربوشارژ و اتوماتیک هم ارائه شد، سرانجام به‏ عنوان محصول لوکس و پرچم‏دار ایران‏‌خودرو موردپذیرش بازار قرار گرفت. البته طبق معمول، در کنار دنا پلاس، همچنان تولید دنای معمولی، سورن و سمند هم ادامه دارد!

کوییک
تیبا به‏ عنوان اولین محصول ملی سایپا در آذر سال ۱۳۸۷ با نام مینیاتور معرفی و به پایه و اساسی برای محصولات بعدی سایپا تبدیل شد.

به‏ گونه‌‏ای که در ابتدا در سال ۱۳۹۱ نسخه هاچ‏بک آن با نام تیبا ۲ و یک سال بعد نسخه فیس‌‏لیفت آن با نام ساینا معرفی شدند؛ اما یکی از موفق‏‌‍ترین خودروهایی که بر اساس تیبا ساخته شد را می‏‌توان کوییک دانست.

این خودرو که در اصل فیس‌‏لیفتی از تیبا هاچ‏بک محسوب می‌‏شود، در سال ۱۳۹۵ به‏ عنوان اولین کراس هاچ‏بک ایرانی رونمایی شد.

هرچند کوییک در طراحی قسمت جلو تقریباً با ساینا یکسان است اما به لطف تغییر فرم جلوپنجره و سپر، از آن نمای ناپخته ساینا خبری نیست و خودرو چهره هماهنگ‏‌تر و بهتری به خود گرفته است.

در عقب نیز چراغ‌‏های دوقسمتی و سپر جدید، طراحی قابل‏ قبولی دارند. علاوه بر این، ریل‏‌های روی سقف و روکش‏‌های پلاستیکی بدنه هم به کوییک نمای کراس مانندی بخشیده‏‌اند؛ بنابراین، کوییک را می‏توان فیس‌‏لیفت موفقی دانست زیرا طراحان سایپا توانسته‌‏اند به‏ خوبی آن‏را نسبت به تیبا ۲ و ساینا متمایز و زیباتر کنند.

این خودرو به لطف بازار انحصاری و علاقه خریداران به مدل‏های کراس، در بازار هم موفق عمل کرده و به محصول پرفروشی تبدیل شد.

ناموفق‌‏ترین‏ فیس‌لیفت‌های ایرانی‌

 پراید ۱۴۱
در اوایل دهه ۸۰ شمسی یعنی زمانی که حدود یک دهه از حضور پراید در کشورمان می‏‌گذشت، سایپا برای تنوع بخشیدن به سبد محصولات خود تصمیم به ساخت نسخه جدیدی از این خودرو گرفت.

این پراید جدید که ۱۴۱ نام گرفته بود را می‌‏توان اولین فیس‌‏لیفت پراید در ایران دانست.

در این مدل سایپا درواقع پراید صبا را به یک خودروی لیفت‏‌بک تبدیل کرده و نمای عقبی آن‏را با چراغ‏‌های جدید کاملاً تغییر داده بود.

علاوه بر این، با استفاده از جلوپنجره جدید، زه‌‏های جانبی جدید، رینگ‌‏های آلومینیمی و سپرهای همرنگ بدنه هم سعی شده بود چهره فرتوت پراید مدرن‌‏تر شود.

بااین‏حال، حتی با وجودی که در آن سال‏‌ها بازار خودروی کشور تنوع بشدت پایینی داشت، ۱۴۱ علیرغم تبلیغات گسترده نتوانست موفق عمل کند.

به همین دلیل، چند سال بعد سایپا نسخه جدیدی از این خودرو را با نام ۱۴۱ دولوکس با طراحی داشبورد کاملاً جدید روانه بازار کرد اما با همه این‏ها، ۱۴۱ همواره زیر سایه پراید صبا قرار داشت و هیچ‏گاه به فروشی که انتظار می‏‌رفت دست پیدا نکرد.

به همین دلیل سایپا سرانجام در سال ۱۳۹۳ به تولید پراید ۱۴۱ پایان داد.

پارس تندر
پس از اینکه سرانجام در اواسط دهه ۸۰ شمسی بعد از کش و قوس‌‏های فراوان پای رنو لوگان یا همان تندر ۹۰ به کشورمان باز شد، خریداران ایرانی همواره از ظاهر ساده و زمخت این خودرو گلایه‏ مند بودند.

به همین دلیل، هر دو تولیدکننده تندر در ایران یعنی سایپا و ایران‏خودرو به ‏طور مجزا پروژه فیس‌‏لیفت این خودرو را آغاز کردند.

دراین‏ بین سایپا زودتر و در سال ۱۳۸۷ تندر فیس‏‌لیفت خود را با نام SR معرفی کرد.

مهم‌‏ترین تغییر ظاهری این خودرو در قسمت عقب انجام گرفته و چراغ‏‌های عمودی لوگان حالا کوتاه‍‌‏تر شده و بخشی افقی به آنها اضافه شده که روی در صندوق نصب شده بود.

همچنین جا پلاک هم از روی سپر به بالا منتقل شده بود.

علاوه بر این، در جلوی خودرو هم با چراغ‌‏های کشیده‌‏تر به همراه سپر و جلوپنجره جدید، تغییراتی صورت گرفته بود اما این تغییرات نمای هماهنگ لوگان را کاملاً به هم ریخته بودند.

به همین دلیل در نسخه تولیدی این فیس‌‏لیفت که پارس تندر نام گرفت، در جلو از همان طراحی اصلی تندر استفاده شد و فقط تغییرات قسمت عقب روی آن اعمال شد.

هر چند پارس تندر به‏ تدریج تا حدودی خود را در بازار جا انداخت اما هیچ‏گاه به‏ اندازه تندر ۹۰ اصلی موردتوجه قرار نگرفت زیرا تنها تفاوت آن با تندر معمولی فقط طراحی عقب بود و هیچ بهبود دیگری را تجربه نکرده بود.

زانتیا ۲
سیتروئن زانتیا در سال ۱۹۹۳ معرفی شده بود و زمانی که در سال ۲۰۰۱ (۱۳۸۰ شمسی) روی خط تولید سایپا رفت، خودروی کاملاً سالخورده‏‌ای بود تا جایی که یک سال بعد یعنی در سال ۲۰۰۲ سیتروئن به تولید آن در فرانسه پایان داد.

به همین دلیل، سایپا از همان سال‏‌های ابتدایی آغاز تولید زانتیا به فکر فیس‌‏لیفت آن بود تا چهره این سدان فرتوت فرانسوی را بروز کند.

اولین فیس‌‏لیفت زانتیا در نمایشگاه خودروی تهران سال ۱۳۸۲ با چراغ‌‏های جلوی برگرفته از نسل اول سیتروئن C۵ به نمایش درآمد اما این فیس‏لیفت به دلایل نامعلومی تولید نشد و تولید زانتیا با همان چهره قدیمی ادامه یافت.

سپس در سال ۱۳۸۷ که زانتیا پیرتر شده و توان رقابت خود را حتی در بازار محدود ایران هم از دست داده بود، سایپا فیس‏‌لیفت دیگری روی این خودرو انجام داده و در تابستان همان سال آن‏را با نام زانتیا ۲ رونمایی کرد.

این اما به ‏واقع یکی از بدترین فیس‌ ‏لیفت‏‌ها در تاریخ خودروسازی ایران محسوب می‏‌شود زیرا طراحان سایپا در جلوی خودرو با الهام از چراغ‌‏های رنو مگان و همین‏طور جلوپنجره‌‏ای خیلی معمولی و سپر عجیب، طراحی ساده و هماهنگ زانتیا که حاصل کار برتونه بود را کاملاً نابود کرده بودند.

در عقب اما گویا طراحان نتوانسته بودند در طراحی چراغ‏‌ها دست ببرند و به همین دلیل فقط برای اینکه تغییری ایجاد کرده باشند، بخش میانی زه مشکی‏‌رنگ روی سپر را حذف کردند!

زانتیا ۲ به خاطر همین طراحی فاجعه‏‌بار هرگز مورد استقبال بازار قرار نگرفت و تولید آن پس از ساخت تعداد اندکی خاتمه یافت.